السيد موسى الشبيري الزنجاني

95

كتاب النكاح ( فارسى )

شاهد ديگرى بر مدعاى مرحوم آقاى خوئى ره : از شواهد اين مطلب كه « غياث بن ابراهيم » از اصحاب حضرت باقر عليه السلام نمىتواند باشد اين است كه « ابراهيم بن هاشم » بدون واسطه از « غياث بن ابراهيم » روايت دارد . « كتاب التوحيد صدوق ، باب 60 ، باب قضا و قدر ، حديث 33 ) و ابراهيم بن هاشم نمىتواند بىواسطه از اصحاب حضرت باقر عليه السلام روايت كند . نقد اين شاهد : به ظن قوى در اين روايت سقطى صورت گرفته است ، چون چنين نقلى از ابراهيم بن هاشم در هيچ يك از كتب روائى موجود سابقه ندارد و تمام كسانى كه از مشايخ ابراهيم بن هاشم هستند در طبقه شاگردان غياث هستند ، و هيچ كدام با خود غياث هم طبقه نيستند . « 1 » پس نقل ابراهيم بن هاشم نيز شاهد نيست . آيا بالاخره غياث از اصحاب حضرت باقر سلام الله عليه است ؟ غياث بن ابراهيم كثير الرواية است « 2 » و از غير از امام صادق عليه السلام از جماعتى از مشايخ روايت دارد ، ولى ما در هيچ كدام از كتب حديثى موجود به عنوان نمونه موردى را نيافتيم كه غياث از كسى روايت كرده باشد كه زمان حضرت باقر عليه السلام را درك كرده باشد ، و بسيار مستبعد است اين محدّث كثير الروايه در دوران امام باقر عليه السلام صلاحيت اخذ حديث داشته است ولى از حضرت و هيچ كدام از اصحابشان روايت نشنيده باشد . نكتهء رجالى : مرحوم آقاى خوئى ره مىفرمايند از غرائب كلام اين است كه شيخ طوسى در مورد غياث ابن ابراهيم فرموده « روى عن أبى الحسن عليه السلام » در حالى كه روايات

--> ( 1 ) قابل تأمل است كه ابراهيم بن هاشم در حدود 15 مورد در كتب اربعه و كتب صدوق و مصادر بحار الانوار با يك واسطه از غياث بن ابراهيم نقل روايت مىكند و هيچ كجا بدون واسطه از او نقل نمىكنند . ( 2 ) ايشان در كتب اربعه حدود 190 مورد و كتب صدوق 35 مورد و حدود 60 مورد در ساير مصادر بحار الانوار روايت دارند .